Samen overleven  

Goedenavond alle aanwezigen in de zaal en luisteraars thuis. Anticiperen was ons motto bij de PerspectiefNota. Nu is het meer samen overleven geworden. Eerst krijgen Zoetermeerders de consequenties van de economische crisis, dan een forse bezuinigingsslag op korte termijn en begin volgend jaar vragen we onze inwoners om advies over nog meer bezuinigingen. “De burgers zullen het ook gaan merken”, zei de wethouder van Financiën. “Samen werken aan een toekomstgericht Zoetermeer” met bezuinigingen die eerlijk verdeeld worden en sociaal zijn. De ChristenUnie-SGP geeft graag in deze financiële beschouwing haar visie.

Prestatie-indicatoren

Tijdens de afgelopen vergadering van de commissie Burger en Bestuur hebben wij indringend gesproken over de effect- en prestatie-indicatoren in de begroting. Vandaag willen wij dat in een breder kader zetten. Onze fractie hecht waarde aan de rol van de gemeenteraad in al haar facetten. Als zij spreekt namens de inwoners van onze stad, als zij kaders stelt en controleert, dan vinden wij dat daar ruimte voor moet zijn. Er moet ruimte en tijd zijn voor het stellen van vragen. En de raad moet goede handvatten aangereikt krijgen, die straks houvast bieden bij de behandeling van de jaarstukken. Het college moet zich van harte laten controleren door de volksvertegenwoordiging. En dat moet onder andere blijken uit heldere doelen en meetbare indicatoren. De glansrol van de raad waarvan wij gesproken hebben tijdens de startconferentie mag ook hierin gestalte krijgen.

Financiële positie 

Gemeenten krijgen minder geld van het Rijk, maar moeten daarvoor meer taken op zich nemen: jeugdzorg, werkgelegenheid (de Wajong en de Wet Sociale Werkvoorziening) en delen van de AWBZ. En het liefst zonder verhoging van de lokale belasting. We zien uit naar het Bestuursakkoord tussen de VNG en dit kabinet. Lokaal zijn er minder inkomsten door het stagneren van de bouwontwikkelingen, bedrijven die het moeilijk hebben en inwoners die weinig uitgeven. Door de verplichtingenstop is er straks een minder groot tekort op de jaarrekening van 2010. Geld dat nu en in de toekomst niet gebruikt wordt moet, wat de ChristenUnie-SGP betreft, via de Koninklijke Weg, terug naar de Algemene Middelen. Zoals ook de Reserve Welzijnsvoorzieningen groei Oosterheem.

Bezuinigingsvoorstellen

Het pakket aan bezuinigingsvoorstellen geeft een beeld van zowel de kaasschaafmethode als die van het rigoureus snoeien in of stoppen van beleid of activiteiten. We hebben zorg om het behoud van goede sociaal-maatschappelijke voorzieningen. Dit treft vele Zoetermeerders. Juist hen zou het college volgend jaar om advies moeten vragen. 

Hoewel onze christelijk-sociale visie op de Zoetermeerse samenleving met deze bezuinigingen het zwaar te verduren krijgt, erkent de fractie van de ChristenUnie-SGP de noodzaak. We stemmen - met pijn in het hart - in met de meeste bezuinigingsvoorstellen. Sommigen gaan ons te ver, op de verkeerde manier of komen te vroeg. Wij willen meegeven: bezuinig behoedzaam, niet te veel en niet te snel. 

Wat de inwoners nog het meest zullen merken zijn de bezuinigingen in het Openbaar gebied, programma 12. De kwaliteit van het onderhoud gaat van basis naar laag. Voorwaarde voor ons is wel een goede communicatie hierover met onze inwoners. Als zìj deelgenoot van het probleem worden is de helft al binnen. 

Wij willen op een later tijdstip de extra bezuinigingen van de Raad en griffie invullen. Voor meer digitaal werken is het wachten op een betere kwaliteit van de ICT. De besparing op de kosten voor een buitenlandse reis in 2011 zijn al ingeboekt via onze motie in het Voorjaar. Verder denken we aan een korting op de fractievergoeding en geen post meer op woensdag. 

Prioritering investeringsagenda

Als het gaat om noodzakelijke prioritering van projecten op de investeringsagenda, is het voor ons een principieel punt dat alle projecten op hun toegevoegde waarde voor de stad worden beoordeeld. Dat geldt dus ook voor projecten die van dekking zijn voorzien in het collegeprogramma. Heroverwegingen gelden voor de volle breedte van het gemeentelijk beleid. In tijden van bezuinigingen, vinden wij, kan het niet zo zijn dat coalitieafspraken de dans per definitie ontspringen.

Verbonden Partijen

Daadkrachtige sturing en beheersing is voorwaarde voor efficiënte samenwerking, het dilemma van de Verbonden Partijen. Hoe kun je als gemeente winst van schaalvergroting verzilveren en voorkomen dat deze verdampt door kostbare sturing en beheersing. Zoals bijv. de RUD (Regionale Uitvoeringsdienst). Om de Raad en het college zichzelf beter in stelling te leren brengen, hebben wij een motie voor een deskundigheidstraining. 

Repressie en preventie

Het college stelt zich ten doel om overlast, geweld en criminaliteit te voorkomen en te verminderen. Wij zien in de begroting echter dat voorkómen vooral gestalte krijgt in toezicht, verbod en ontzegging. Wij zouden graag zien dat er ook actief geïnvesteerd wordt in vroegtijdige preventie, in positieve zin. Een escalatie voorkom je niet alleen met een toezichthouder ter plaatse, maar ook met een zinvolle tijdsbesteding en een goede relatie tussen bevolkingsgeneraties. Wij willen graag een gedegen evaluatie krijgen van alles wat uit de hand gelopen is rond het Floriadepark. Hoe kan het dat, ondanks al die inzet van gemeente en ketenpartners, de zaak zo kon escaleren? Het college zou zich, met de evaluatie in de hand, moeten buigen over de verhouding tussen preventie en repressie, en zich zo voorbereiden op de toekomst. 

Ik zal nu achter elkaar een paar losstaande onderwerpen behandelen.

LOOT-school 

De fractie van de ChristenUnie-SGP vindt dat de gemeente uiteraard zorg dient te dragen voor passende onderwijshuisvesting en een adequaat voorzieningenniveau. Maar om een LOOT-school te gaan starten voor slechts 44 leerlingen die aan topsport doen vinden we overdreven, zeker in deze tijd van bezuiniging. Er zijn vier LOOT-scholen in de regio en uitstekend openbaar vervoer.

Armoede en schuldhulpverlening 

De armoede neemt helaas toe in Zoetermeer en verlamt volwassenen en kinderen in hun bestaan. Wij willen, samen met Groen Links en de SP, via een motie een aantal punten meegeven voor de startnotitie. 

De brochure materiële dienstverlening, om mensen in de minima te verwijzen, heeft nog niet geleid tot een integrale samenwerking tussen de ketenpartners, vaak vrijwilligersorganisaties. Vanuit haar regiefunctie willen wij het college vragen actieve communicatie in te zetten om deze organisaties hierbij te ondersteunen. Is het college hiertoe bereid? 

Uit onderzoek bleek dat kerken bijna het dubbele aantal aan verzoeken voor materiële ondersteuning krijgen. Kan het college toezeggen actief met de kerken te overleggen hoe tot een betere aanpak te komen? Wij zien deze aanpak ook graag terug in de startnotitie. 

Kan het college ons toezeggen alsnog een verklaring te geven waarom er voor 2011 in de begroting 350 deelnemers in de schuldhulpverlening staan ten opzichte van 535 in 2009? 

Tijdens het wettelijke schuldtraject, (Wsnp) wordt een bewindvoerder aangesteld. Gemeenten kunnen dat ook zelf doen. Wij vragen via een motie voor een onderzoek hierna. 

Workstar 

Het collegeprogramma spreekt over duurzame arbeidsinschakeling. Wij volgen de relatie tussen de Sociale Dienst en het re-integratiebedrijf Workstar al bijna drie jaar, maar structurele verbeteringen zien wij nog onvoldoende. De cijfers die wij net ontvingen waren niet de antwoorden op onze vragen. Luister dus goed naar de vraag. Wij willen over Workstar weten wat de cijfers en % zijn van de uitstroom naar regulier werk èn de terugval in een bijstandsuitkering. Die uitkomsten kunnen we dan afzetten tegen de gemiddelde getallen in de begroting. Wij ontvingen tot op heden niet deze informatie. Kan het college dat alsnog toezeggen?

Daarnaast blijven er hardnekkige klachten bestaan over hoe een deel van de cliënten zich bejegend voelt. Wij willen weten of er toetsbare prestatie- en kwaliteitsafspraken zijn met Workstar en willen deze graag schriftelijk ontvangen. Kan het college dit toezeggen? Verder willen wij het college meegeven dat bijvoorbeeld een klantervaringsonderzoek bij Workstar handvatten kan bieden voor het bijstellen van beleid. 

Ook wij beginnen over de prijs voor de beste Sociale Dienst die Zoetermeer kreeg. Alle innoverende en technische onderdelen van de organisatie en processen van de Sociale Dienst kregen hoge scores. Prachtig allemaal! Maar de woorden klantcontact en dienstverlening zijn we in alle publicaties helaas niet tegengekomen. Wij vragen ons af of daar eigenlijk wel op beoordeeld is en of de cliënten van de Sociale Dienst daar ook nog een stem in hebben gehad. 

Welzijnsubsidies 

Tweemaal per jaar maakt de Raad een integrale financiële afweging waarbij de Welzijnssubsidies altijd een onderdeel zijn. Wij willen het college meegeven bij de voorbereidingen van de startnotitie Nota Welzijn Nieuwe Stijl het hele proces rondom de Welzijnssubsidies met een maand te vervroegen zodat het Raadsbesluit niet ieder jaar in december, maar al in november, rondom het Begrotingsdebat kan worden genomen. Kan het college dat toezeggen? 

Stadstheater

Met het toekennen van aanvullende subsidie aan het Stadstheater hebben we moeite. Ook het college heeft nog vragen waar zij, net als wij, eerst antwoord op willen hebben. Explotatietekorten in 2009 en 2010 en dan om 5 voor 12, net voor het begrotingsdebat een gat willen dichten. Goed begrijpen doen we een aantal zaken niet. Een voorbeeld: als men in het najaar van 2008 nog voorstelde om een voorziening van € 325.000,-- te doneren uit het Groot Onderhoud  voor de renovatie hoe kan het dan dat er nu helemaal geen geld is voor onderhoud. Graag een reactie van het college.

Taalmaatjes 

Met Groen Links en SP dienen wij een amendement in om de bezuiniging van het budget voor o.a. de Taalmaatjes, aan te houden. Wij ontvingen informatie dat het college een 3-jarig convenant heeft met het Rijk en zich daaraan nu zou onttrekken. Verder zou het college nog ruim € 97.000 (€ 97.450) van de ontvangen  € 150.000 van het Rijk over hebben. Pas na uitleg en een analyse op korte termijn kunnen wij een zorgvuldige afweging maken. 

Piëzo 

Als er één organisatie is die breed in Raad en college wordt genoemd als het gaat om succesvol Zoetermeerders te laten “meedoen” in de samenleving, dan is het Stichting Piëzo wel. Haar laagdrempeligheid in combinatie met het ontwikkelen van vraaggericht beleid is inmiddels voor veel gemeenten een voorbeeld. De vele activiteiten die Piëzo verricht raken maar liefst dertien beleidsvelden van de gemeente. Daar zou best een financiële vertaling tegenover mogen staan. Wij hebben een motie. 

Tegelijkertijd willen wij het college het voorstel doen om binnen de Nota Nieuwe Stijl Welzijn alle inburgering- en integratieactiviteiten in Zoetermeer als één geheel uit te werken. Voor deze collegeperiode zal namelijk ook een antwoord gevonden moeten worden op de landelijke bezuiniging waarbij over drie jaar er voor gemeenten helemaal geen geld meer zal voor inburgering. 

Tot slot

Wij wensen het college inspiratie en wijsheid toe bij het maken van al die keuzes. Dat het resultaat niet alleen betaalbaar en toekomstgericht zal zijn, maar ook sociaal en rechtvaardig, met oog voor alle Zoetermeerders. Wij putten als fractie inspiratie en wijsheid uit de Bijbel. Een klein stukje wil ik met u delen, om onze bijdrage in perspectief te zetten (Micha 6):

“Er is jou, mens, gezegd wat goed is, je weet wat de HEER van je wil: niets anders dan recht te doen, trouw te betrachten en nederig de weg te gaan van je God. Hoor, de HEER roept tot de stad – wie wijs is heeft ontzag voor uw naam.”

Wij wensen u Gods zegen toe met de uitwerking. Dank voor uw aandacht.